Jakie wiertło pod gwint M8 wybrać? Poradnik praktyczny

Dla standardowego gwintu M8 o skoku 1,25 mm wybierz wiertło 6,8 mm. Zapewni ono pełny zarys zwojów, a przy tym ograniczy opór i ryzyko złamania gwintownika. Sprawdź też warianty drobnozwojne oraz zasady wiercenia w stali, aluminium i tworzywach.

Jakie wiertło pod gwint M8 wybrać?

Wiertło 6,8 mm jest standardowym wyborem pod gwint M8 nacinany gwintownikiem. Oznaczenie M8 wskazuje średnicę nominalną równą 8 mm, natomiast zwykły skok wynosi 1,25 mm. Parametry gwintów metrycznych opisują normy z rodziny ISO i DIN 13 – dzięki nim śruby i nakrętki zachowują zgodne wymiary.

Wynik czystego obliczenia wynosi 6,75 mm, ale w praktyce warsztatowej przyjmuje się 6,8 mm. Różnica to zaledwie 0,05 mm – wystarcza jednak, aby zmniejszyć siłę potrzebną do nacinania zwojów. Wiertło 6,75 mm można zastosować, gdy potrzebny jest pełniejszy profil, a obrabiarka zapewnia dokładne prowadzenie.

Dla zwykłego gwintu M8x1,25 wierconego pod gwintownik skrawający stosuje się otwór 6,8 mm.

Co oznacza skok 1,25 mm?

Skok gwintu to odległość między sąsiednimi zwojami, mierzona równolegle do osi śruby. Określa też przesunięcie śruby podczas jednego pełnego obrotu. Jeśli na rysunku widnieje samo M8 – bez wartości po literze „x” – chodzi zwykle o skok 1,25 mm. W zapisie M8x1 liczba 1 oznacza już wariant drobnozwojny.

Jak dobrać średnicę do gwintu drobnozwojnego?

Jedna średnica wiertła nie pasuje do wszystkich odmian M8. Im mniejszy skok, tym większy powinien być otwór przygotowany do nacinania. Czy wiertło 6,8 mm sprawdzi się przy M8x0,75? Nie – pozostawi za dużo materiału i mocno obciąży narzędzie.

Gwinty drobnozwojne stosuje się między innymi tam, gdzie liczy się precyzyjna regulacja, mała głębokość połączenia albo ograniczona tendencja śruby do luzowania. Przed wierceniem trzeba więc sprawdzić pełne oznaczenie. Pomiar grzebieniem do gwintów pozwala rozpoznać skok istniejącej śruby – zwykła suwmiarka nie zawsze daje pewny wynik.

Jak obliczyć otwór pod gwint M8?

Przybliżoną średnicę otworu pod metryczny gwint nacinany wyznacza wzór Do = Dg – P. Symbol Do oznacza średnicę otworu, Dg jest średnicą nominalną gwintu, a P określa jego skok. Dla M8x1,25 obliczenie wygląda tak: 8 mm – 1,25 mm = 6,75 mm. Najbliższym powszechnie używanym rozmiarem warsztatowym jest 6,8 mm.

Wzór stanowi szybkie przybliżenie, lecz nie zastępuje tabel tolerancji przy produkcji seryjnej lub połączeniach obciążonych. Dla klasy 6H zakres średnicy wewnętrznej standardowego M8 wynosi około 6,647–6,912 mm. Wiertło może także rozbić otwór ponad wymiar – podczas wiercenia ręcznego odchyłka bywa większa niż na wiertarce stołowej.

Za mały otwór podnosi moment gwintowania i grozi złamaniem gwintownika, a za duży tworzy płytkie zwoje o mniejszej wytrzymałości.

Inna zasada obowiązuje przy wygniataniu gwintu. Wygniatak nie usuwa materiału, lecz przemieszcza go plastycznie, dlatego wymaga większego otworu. Dla M8x1,25 typową wartością jest około 7,4 mm – użycie 6,8 mm mogłoby przeciążyć lub uszkodzić narzędzie. Średnicę należy wtedy dobrać z tabeli producenta wygniataka, uwzględniając materiał i wymaganą tolerancję.

Jak rodzaj materiału wpływa na wybór wiertła?

Średnica 6,8 mm pozostaje bezpiecznym punktem wyjścia, ale materiał wpływa na rodzaj narzędzia, chłodzenie oraz parametry skrawania. Stal konstrukcyjna, stal nierdzewna i aluminium tworzą inne wióry. Inaczej też reagują na temperaturę – szczególnie podczas głębokiego wiercenia i gwintowania otworów nieprzelotowych.

Stal konstrukcyjna

Do typowych stali konstrukcyjnych wystarczy ostre wiertło HSS ze stali szybkotnącej. Stabilna wiertarka, właściwe obroty i olej obróbkowy ograniczają bicie oraz przegrzanie krawędzi. Otwór 6,8 mm zapewnia rozsądny kompromis między wysokością zwojów a oporem gwintownika.

Stal nierdzewna

Stal nierdzewna łatwo umacnia się podczas obróbki, więc nie należy długo trzeć wiertłem bez wyraźnego posuwu. Lepszą odporność cieplną zapewnia wiertło HSS-Co z dodatkiem kobaltu. Chłodziwo musi docierać do strefy skrawania – sucha praca szybko tępi narzędzie. Przy produkcji maszynowej można użyć wiertła VHM z węglika spiekanego, lecz wymaga ono sztywnego mocowania i małej wartości bicia.

Aluminium i tworzywa

Aluminium ma tendencję do oblepiania ostrzy oraz rowków gwintownika. Pomaga polerowany rowek wiórowy i środek smarny przeznaczony do metali nieżelaznych. W miękkim materiale czasem wybiera się otwór 6,9 mm, aby ułatwić odprowadzanie wiórów, ale zmniejsza to wysokość profilu. Tworzywa mogą z kolei sprężyście wracać po przejściu wiertła – próbny otwór pozwala sprawdzić rzeczywistą średnicę.

Jak wykonać otwór i nie złamać gwintownika?

Prostopadłe prowadzenie ma większe znaczenie, niż sugeruje różnica między 6,75 a 6,8 mm. Gwintownik ustawiony pod kątem nacina jedną stronę mocniej, zakleszcza się i może pęknąć. Jak wyjąć fragment hartowanego narzędzia z gotowego elementu? Często wymaga to elektrodrążenia, dlatego lepiej kontrolować ustawienie od pierwszego obrotu.

Bezpieczna kolejność pracy obejmuje następujące czynności:

1. sprawdź oznaczenie M8 oraz skok gwintu na rysunku lub śrubie,
2. wyznacz środek otworu punktakiem albo wykonaj krótkie nawiercenie,
3. zamocuj detal sztywno i wywierć otwór prostopadle do powierzchni,
4. usuń wióry, zmierz średnicę i lekko sfazuj krawędź wejściową,
5. nałóż olej do gwintowania i ustaw gwintownik dokładnie w osi,
6. podczas pracy ręcznej okresowo cofnij narzędzie, aby przełamać wiór.

Faza powinna tylko usunąć ostrą krawędź i ułatwić wejście pierwszych zwojów – zbyt głęboka skróci użyteczną długość gwintu. W otworze nieprzelotowym trzeba też zostawić zapas na stożkową część gwintownika oraz zgromadzone wióry. Sama głębokość wiercenia musi więc przekraczać wymaganą długość pełnego gwintu.

Po wykonaniu pracy sprawdź gwint śrubą kontrolną albo sprawdzianem trzpieniowym. Śruba powinna wejść płynnie, bez wyczuwalnego luzu poprzecznego i bez używania nadmiernej siły. Dla zwykłego M8x1,25 punktem odniesienia pozostaje otwór 6,8 mm.